Op zoek naar persoonlijke of psychologische begeleiding

Hoe vind ik de juiste therapeut, psycholoog of coach?

Therapie, psychotherapie, coaching

Als je op zoekt bent naar persoonlijke of psychologische begeleiding dan kun je met veel vragen zitten over de te kiezen hulp. Zoals: Wat is het verschil tussen een psycholoog en een therapeut. En wanneer ga ik naar een coach. Ben je op zoek naar begeleiding, dan is het goed om je eerst te verdiepen in de keuze van soorten aanbieders. En pas daarna een begeleider te kiezen binnen die soort. De verschillen hebben te maken met het doel waarvoor de zorgverlener is opgeleid. Ligt het accent op wetenschappelijke en diepgaande theoretische kennis voor de behandeling van bijvoorbeeld complexe psychische klachten en stoornissen of meer op praktische kennis en therapievormen.

 

Overzicht soorten begeleiders

Psychiater

Een psychiater is gespecialiseerd in het behandelen van cliënten met complexe psychische klachten.
De psychiater is een arts die zich na een studie geneeskunde heeft gespecialiseerd in de psychiatrie. Het beroep van psychiater valt onder de wet BIG. Psychiaters werken zowel in vrijgevestigde praktijken als in instellingen. De behandeling wordt vergoed vanuit de basisverzekering. Voor de behandeling van een psychiater is een verwijsbrief van je huisarts nodig. Een psychiater mag medicijnen voorschrijven, iets wat de andere behandelaars genoemd in dit overzicht niet mogen. Controleer of de psychiater in het BIG-register is opgenomen.

Klinisch psycholoog

Een klinisch psycholoog diagnosticeert en behandelt de meer complexe en ernstige psychische stoornissen.
De klinisch psycholoog heeft na het afronden van de universitaire studie psychologie en de opleiding tot GZ-psycholoog de universitaire opleiding klinische psychologie afgerond. Klinisch psychologen werken vaak in grotere instellingen, en sommigen hebben een vrijgevestigde praktijk. Klinisch psychologen zijn ook opgeleid als psychotherapeut. Na inschrijving in het BIG-register kunnen zij de titel 'psychotherapeut' voeren. Voor behandeling is een verwijzing nodig van een arts, bijvoorbeeld je huisarts. Controleer of de psycholoog in het BIG-register is opgenomen.

Psychotherapeut

Een psychotherapeut is gespecialiseerd in het behandelen van cliënten met complexe, psychische klachten.
De psychotherapeut heeft na de universitaire studie psychologie een aanvullende universitaire opleiding gevolgd van 4 jaar. Het doel van de therapie is om jouw psychische klachten en problemen op te heffen, of zoveel te verminderen dat je er minder last van hebt. Psychotherapie wordt vergoed vanuit de basisverzekering, en een verwijzing van een arts is nodig. Controleer of je psychotherapeut in het BIG-register is opgenomen. In Nederland is de titel psychotherapeut beschermd. Psychotherapeuten zijn veelal aangesloten bij de NVP.

GZ psycholoog

Een GZ-psycholoog heeft zich gespecialiseerd in de diagnostiek en behandeling van diverse psychische klachten.
De GZ psycholoog (gezondheidszorg psycholoog) heeft na de universitaire studie psychologie een aanvullende universitaire opleiding gevolgd van 2 jaar. In Nederland is de titel GZ-Psycholoog beschermd. De behandeling wordt vergoed vanuit de basisverzekering, mits de GZ-psycholoog een contract heeft afgesloten met jouw zorgverzekeraar. Je kunt dit nalezen op de website van de zorgaanbieder of navragen bij uw zorgverzekeraar. Voor behandeling is een verwijzing nodig van een arts, bijvoorbeeld uw huisarts. Controleer of de GZ psycholoog in het BIG-register is opgenomen.

Psycholoog NIP

Een psycholoog NIP heeft de universitaire opleiding tot psycholoog afgerond, aangevuld met een jaar werkervaring.
De Psycholoog NIP kan zich niet registreren in het BIG-register. Behandeling door een Psycholoog NIP wordt niet vergoed door zorgverzekeraars. Een aantal zorgverzekeraars vergoeden een deel van de behandeling vanuit de aanvullende verzekering. Neem hiervoor contact op met je zorgverzekeraar. In Nederland is de titel NIP-psycholoog beschermd.

Psychodynamisch therapeut

Een psychodynamisch therapeut is opgeleid om uiteenlopende klachten te behandelen.
Deze zorgverlener is opgeleid in het toepassen van uiteenlopende therapievormen. Afhankelijk van de hulpvraag kan de juiste therapievorm worden gekozen, of in de juiste combinatie worden toegepast. De behandelaars zijn meestal werkzaam in de complementaire zorg, en hebben deze een opleiding op HBO niveau. Als aan gestelde eisen wordt voldaan dan hebben zorgverleners en de praktijk waar zij werkzaam zijn een AGB code. Zorg wordt dan vaak (deels) vergoed onder de aanvullende zorgverzekering. Zorgverzekeraars en wetgeving stellen eisen aan deze zorgverleners. Zij dienen hierbij lid te zijn van een door zorgverzekeraars erkende beroepsvereniging en koepelorganisatie. Controleer in het AGB-register of je therapeut daarin is opgenomen.

Psychosociaal therapeut

Een psychodynamisch therapeut is opgeleid om uiteenlopende klachten te behandelen.
Hulpverleners zijn wekzaam in de complementaire zorg, en doorgaans hebben deze een opleiding op HBO niveau. Als aan gestelde eisen wordt voldaan dan hebben zorgverleners en de praktijk waar zij werkzaam zijn een AGB code. Zorg is dan vaak (deels) declarabel onder de aanvullende zorgverzekering. Zorgverzekeraars en wetgeving stellen eisen aan deze zorgverleners. Zij dienen hierbij lid te zijn van een door zorgverzekeraars erkende beroepsvereniging en koepelorganisatie. Controleer in het AGB-register of je therapeut daarin is opgenomen.

Therapeut

Dit is een verzamelnaam, en veel uiteenlopende hulpverleners vallen onder deze noemer. Eisen zijn hierdoor niet algemeen op te noemen. Kijk op de website van de behandelpraktijk met wat voor soort therapeut je te maken hebt.

(Personal) Coach

Een personal coach beoogt het bevorderen van de geestelijke welbevinden en/of functioneren van een cliënt. Opleidingen zijn zeer divers, zowel wat betreft inhoud als omvang. De coach is in deze opsomming een aparte categorie omdat deze niet als onderdeel van de zorgsector wordt gezien. Daarbij geldt ook dat voor alle andere genoemde categorieën strengere eisen worden gesteld. Ook is bij alle andere categorieën een minimale medische basiskennis vereist. Er zijn verschillende beroepsverenigingen die beogen de kwaliteit van de coach te bevorderen, zoals NOVCO en LVSC. Vanuit officiële instanties zoals overheid en zorgverzekeraars zijn er geen eisen. Daarom is een waarschuwing op zijn plek. Sommige coaches gebruiken een titel waartoe zij niet gerechtigd zijn of die een misplaatst beeld geven van hun bekwaamheid, bijvoorbeeld 'psychotherapeut' of 'psycholoog'. De beroepsverenigingen waar zij mogelijk lid van zijn toetsen hier nauwelijks of helemaal niet op. Als je zeker wilt weten dat jouw coach beschikt over voldoende kennis en ervaring en geen oneigenlijk gebruik maakt van titels, kijk dan naar het coach-keurmerk. Hier kun je ook melding maken als er sprake is van misleiding door het oneigenlijk gebruik van titels. Er is geen opname in een formeel register. (wel private registers van beroepsverenigingen en commerciële kwalificaties) Consulten worden niet vergoed door de zorgverzekeraar.

 

Kwaliteit, registers en vergoedingen

BIG- en AGB codes

Het doel van het BIG- en AGB register is om de kwaliteit in de gezondheidszorg te waarborgen.

Hoe weet ik of de behandelaar van mijn keuze de juiste kwalificaties (opleiding, diploma's) heeft? De overheid en zorgverzekeraars stellen eisen aan bepaalde behandelaars.

Het BIG-register (Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg) is een wettelijk, online en openbaar register. Alleen wie in het BIG-register staat, mag een beschermde beroepstitel voeren en mag de bij het beroep horende voorbehouden handelingen zelfstandig uitvoeren. Iedereen kan het BIG register raadplegen.

In het AGB-register worden alleen zorgverleners geregistreerd die voldoen aan de gestelde kwaliteitseisen. Zo moet de zorgverlener minimaal een medische basiskennis in bezit hebben. Het is dus zaak om na te gaan of jouw behandelaar zo'n code vermeldt op de website, en of deze code voorkomt in het openbare AGB-register. Zorgverzekeraars vergoeden alleen als de praktijk en de behandelaar in het AGB register zijn opgenomen. Iedereen kan het AGB register raadplegen.

Mijn behandelaar heeft geen AGB code

In dat geval is het niet gegarandeerd dat jouw behandelaar voldoet aan de gestelde eisen. Dat wil niet zeggen dat jouw behandelaar niet geschikt is voor jouw hulpvraag. Of jouw behandelaar passend is voor jouw situatie heeft ook te maken met de aard en complexiteit van jouw hulpvraag, en de opleiding en ervaring van je behandelaar. Als jouw hulpvraag te maken heeft met een complexe psychische aandoening of hulpvraag dan is deze check natuurlijk wel extra belangrijk, en is een AGB code des te belangrijker. Zonder AGB code zal een zorgverzekeraar geen kosten vergoeden.

Vergoeding door zorgverzekeraars

Vergoedingen door zorgverzekeraars zijn alleen van toepassing als een behandelaar beschikt over een BIG- en/of AGB code.

Behandelaars met een BIG-code worden over het algemeen vergoed vanuit de basis zorgverzekering waarbij een contract is afgesloten met de zorgverzekeraar. Vergoeding vindt geheel of gedeeltelijk plaats vanuit de basisverzekering. Let hierbij op de voorwaarden van de verzekering, dus of jouw specifieke vraag verzekerd is. Er geldt een eigen risico. Neem altijd contact op met je zorgverzekeraar.

Behandelaars zonder BIG-code maar met een AGB-code worden doorgaans vergoed vanuit de aanvullende zorgverzekering. Deze vergoeding is gedeeltelijk. Dit kan per zorgverzekeraar verschillen.

Klachtencommissie en tuchtrecht

Alle behandelaars met een BIG- of AGB registratie dienen aangesloten te zijn bij een erkende en onafhankelijke geschillencommissie.

Resensies

De meeste vrijgevestigde behandelaars zullen een website op internet hebben. Vaak betekent dit dat ze ook te beoordelen zijn op internet. De praktijk leert dat cliënten zelden of nooit een resensie schrijven. Dit heeft te maken met de sfeer van vertrouwelijkheid die er rust rond de gesprekken, en die doorkruis je niet makkelijk met recentie. Bij gebrek aan beoordelingen fabriceren sommige behandelaars zelf recensies, of laten dat doen. Kort gezegd: laat je niet (mis)leiden door beoordelingen op internet.

 

Wat past bij mij

Hoe moet ik kiezen

Begin eerst voor jezelf (of met je huisarts) te onderzoeken hoe complex je hulpvraag is. Van belang daarbij is eerst hoeveel theoretisch achtergrond hiervoor nodig is. Het overzicht hierboven is op volgorde van theoretische achtergrond. Hoe complexer de psychologische situatie binnen jouzelf, hoe belangrijker deze vraag is. Bijvoorbeeld, ben je depressief of heeft je vraag te maken met zware trauma's uit het verleden?

Een algemeen antwoord op je keuze is niet te geven. Academisch geschoolden zijn vaak beter theoretisch onderlegd, maar kunnen soms minder toegespitst zijn op de praktische behandeling. Een behandelaar met een wetenschappelijke opleiding hoeft natuurlijk niet per se een goede behandelaar te zijn, maar misschien wel een goede onderzoeker. HBO-geschoolde therapeuten met een AGB-registratie zijn vaak meer toegespitst op de praktische therapie en begeleiding, en hebben meestal ruim voldoende theoretische achtergrond. Je hebt heel goede coaches dit uitstekend geschikt zijn voor jouw vraag. Maar helaas heb je ook heel veel waarmee je niet tot de kern zult komen. Coaches met een coach-keurmerk zijn getoetst op theoretische achtergrond en bewezen resultaten.

 

Contact

Opmerkingen over deze informatie? Meldt deze aub via het contact formulier: Contact

 

 

DISCLAIMER

Gepoogd is om alle informatie zo eenvoudig en overzichtelijk mogelijk aan te bieden. Hoewel aan de zorgvuldigheid hiervan veel aandacht is besteed kunnen er toch onvolkomenheden in zitten. Deze kun je melden via onderstaand contact formulier. Aan de informatie op deze pagina kunnen geen rechten worden ontleend. Getoonde informatie is niet 1 op 1 overgenomen van officiële instanties. Het is eigen tekst waar auteursrecht op heerst, en die niet mag worden overgenomen. Voor de meest actuele en betrouwbare informatie dien je de overheidsinformatie te raadplegen of contact op te nemen met je zorgverzekeraar of huisarts.